Bàn chân phẳng, thường được gọi là bàn chân bẹt, là tình trạng vòm ở mặt trong bàn chân thấp hoặc khó quan sát khi đứng. Khi vòm hạ xuống, diện tích lòng bàn chân tiếp xúc với mặt đất có thể tăng lên đáng kể. Vòm bàn chân cùng với hệ thống xương, cơ, gân và dây chằng giúp cơ thể phân bổ trọng lượng, hấp thu lực và duy trì sự ổn định trong quá trình đứng, đi bộ hoặc chạy.
Ở trẻ nhỏ, hình ảnh lòng bàn chân phẳng khá phổ biến và thường liên quan đến quá trình phát triển tự nhiên. Vòm chân chưa hoàn thiện khiến bàn chân có vẻ đầy hơn so với người trưởng thành. Khi trẻ lớn lên, cấu trúc bàn chân tiếp tục thay đổi và vòm có thể dần rõ hơn. Tuy nhiên, một số trường hợp vẫn duy trì vòm thấp hoặc phát triển bàn chân phẳng có triệu chứng, cần được theo dõi và đánh giá phù hợp.
Vì sao bàn chân có thể trở nên phẳng?
Nguyên nhân của bàn chân phẳng khá đa dạng. Một số người có đặc điểm cấu trúc bàn chân mang tính gia đình hoặc dây chằng tương đối mềm, khiến vòm dễ hạ thấp khi chịu trọng lượng. Độ linh hoạt khớp cao cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì hình dạng vòm.
Ở trẻ em, bàn chân phẳng đôi khi liên quan đến những đặc điểm bẩm sinh hoặc các vấn đề ảnh hưởng đến xương, cơ, thần kinh và mô liên kết. Một số trường hợp hiếm có thể xuất hiện bất thường cấu trúc xương khiến chuyển động giữa các thành phần của bàn chân bị hạn chế.
Ở người trưởng thành, vòm chân có thể thay đổi sau chấn thương, tổn thương gân hoặc dây chằng, bệnh lý khớp và quá trình lão hóa. Việc tăng trọng lượng cơ thể cũng làm tăng lực tác động lên bàn chân, từ đó có thể góp phần làm vòm chịu tải nhiều hơn. Nếu một người trước đây có vòm rõ nhưng sau đó vòm dần hạ thấp, cần xem xét các yếu tố gây ra sự thay đổi này.
Những dấu hiệu nào dễ nhận biết?
Khi đứng, người có bàn chân phẳng thường có phần giữa lòng bàn chân tiếp xúc với sàn rộng hơn. Nhìn từ phía sau, gót chân có thể nghiêng ra ngoài hoặc trục bàn chân thay đổi. Trong một số trường hợp, bàn chân có xu hướng đổ vào trong khi chịu lực và mũi chân có thể hướng ra ngoài khi di chuyển.
Tuy nhiên, hình dạng bàn chân không thể phản ánh đầy đủ tình trạng chức năng. Không ít trẻ và người trưởng thành có vòm thấp nhưng không đau, không hạn chế vận động và vẫn sinh hoạt bình thường.
Nếu bàn chân phẳng gây ảnh hưởng đến cơ chế chịu lực, người bệnh có thể xuất hiện cảm giác đau hoặc mỏi ở lòng bàn chân, vòm chân, gót chân, cổ chân hoặc đầu gối. Cường độ khó chịu thường rõ hơn sau khi đứng lâu, đi bộ nhiều hoặc vận động với cường độ cao.
Dấu hiệu cần chú ý ở trẻ em
Cha mẹ không nên chỉ quan sát độ lõm của lòng bàn chân để đánh giá trẻ có vấn đề hay không. Những biểu hiện về chức năng đáng lưu ý hơn, chẳng hạn trẻ thường xuyên than đau chân, nhanh mỏi khi chạy, ít muốn tham gia hoạt động thể chất, hay vấp ngã hoặc có dáng đi khác thường.
Nếu các triệu chứng xuất hiện thường xuyên hoặc kéo dài, trẻ nên được kiểm tra để xác định nguyên nhân. Bàn chân phẳng không phải nguyên nhân duy nhất gây đau hay thay đổi dáng đi, vì vậy không nên tự kết luận chỉ dựa trên quan sát tại nhà.
Khi nào cần hỗ trợ điều trị?
Trẻ nhỏ có bàn chân phẳng nhưng không đau và vận động bình thường thường không cần can thiệp tích cực. Theo dõi quá trình phát triển của bàn chân là lựa chọn phù hợp trong nhiều trường hợp. Khi có đau, hạn chế vận động hoặc thay đổi dáng đi, việc đánh giá chuyên môn sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng.
Trong quá trình kiểm tra, chuyên gia có thể quan sát tư thế đứng, dáng đi, khả năng vận động của các khớp, sức mạnh cơ và độ linh hoạt của bàn chân. Một số trường hợp cần thêm chẩn đoán hình ảnh để tìm nguyên nhân cấu trúc.
Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng dép dành cho bàn chân bẹt tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.
发表于